सम्पादकीय: मतदाताको सन्देश – अहंकार होइन, उत्तरदायित्व चाहिन्छ

मेयरसाप सम्पादकीय

लोकतन्त्रको सबैभन्दा शक्तिशाली माध्यम आवधिक निर्वाचन हो। यही प्रक्रियामार्फत नागरिकले शासन गर्ने अधिकार कसलाई दिने र कसलाई अस्वीकार गर्ने भन्ने निर्णय गर्छन्। लोकतन्त्रमा जनताको मत केवल प्रतिनिधि छान्ने प्रक्रिया मात्र होइन, शासनशैलीप्रति दिएको मूल्यांकन पनि हो। यस अर्थमा हालै सम्पन्न निर्वाचनले नेपाली राजनीतिलाई स्पष्ट सन्देश दिएको छ—अहंकार र सत्ता–केन्द्रित राजनीतिलाई नागरिकले अब स्वीकार गर्दैनन्।

विगतका वर्षहरूमा नेपाली मतदाताले ठूला राजनीतिक दलहरूलाई बारम्बार अवसर दिएका थिए। लोकतन्त्रको रक्षा, संविधानको कार्यान्वयन र देशको विकासको आशामा नागरिकले उनीहरूलाई समर्थन गरे। तर सत्ता प्राप्त गरेपछि धेरै दलका नेताहरू जनताको अपेक्षा पूरा गर्नभन्दा पनि सत्ता जोगाउने र शक्ति सन्तुलनको खेलमा बढी केन्द्रित देखिए। परिणामतः जनतामा निराशा बढ्दै गयो। नेकपा एमाले, नेपाली कांग्रेस, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका शीर्ष नेताहरूलाई पराजित गर्ने गरी नागरिकले यसपटक दिएकाे मत त्यही निराशाकाे संकेत हाे । एमाले अध्यक्ष ओली त्यही कारण पराजित हुँदैछन् । कांग्रेस सभापति गगनकुमार थापालाई पनि नागरिकले उस्तै सन्देश दिएका छन् । माधवकुमार नेपाल पराजित हुनु भनेकाे पनि त्यही सन्देशकाे परिणाम हाे ।

यसपटकको निर्वाचन परिणामलाई त्यसै निराशाको राजनीतिक अभिव्यक्ति मान्न सकिन्छ। मतदाताले परम्परागत शक्तिकेन्द्रहरूलाई चुनौती दिएका छन्। लामो समयदेखि राजनीतिमा प्रभाव राख्दै आएका नेताहरू समेत पराजित हुनु त्यसैको संकेत हो। जनताले अब केवल पुराना नारामा होइन, परिणाममुखी राजनीति चाहेको स्पष्ट देखिएको छ।

विशेषगरी नयाँ राजनीतिक शक्तिप्रति देखिएको समर्थनले पनि त्यही संकेत गर्छ। नागरिकले विकल्प खोजिरहेका छन्—त्यस्तो विकल्प जसले शासनलाई जनउत्तरदायी बनाओस्, भ्रष्टाचार घटाओस् र राज्यका संरचनालाई प्रभावकारी बनाओस्। नयाँ दल र नेतृत्वप्रति आएको समर्थनलाई केवल उत्साहको लहर भनेर मात्र बुझ्न मिल्दैन; त्यो जिम्मेवारीको गम्भीर सन्देश पनि हो।

तर यसबाट अर्को महत्त्वपूर्ण पाठ पनि सिक्नुपर्छ। लोकतन्त्रमा कुनै पनि दल वा नेतृत्व स्थायी हुँदैन। जनताको विश्वास जित्न निरन्तर काम गर्नुपर्छ। सत्ता प्राप्त गर्नु अन्तिम लक्ष्य होइन; जनताको जीवनस्तर सुधार गर्नु नै राजनीति गर्ने मूल उद्देश्य हुनुपर्छ।

यसकारण अहिलेको निर्वाचन परिणामलाई ‘हार–जित’को साधारण गणितभन्दा ठूलो राजनीतिक संकेतका रूपमा बुझ्न आवश्यक छ। मतदाताले स्पष्ट रूपमा भनेका छन्—राजनीतिमा अहंकार होइन, सेवा र उत्तरदायित्व आवश्यक छ। रास्वपाबाट नागरिकले त्याे उत्तरदायित्व खाेजेका छन् । जसले यो सन्देश बुझ्छ, भविष्य उसको हुनेछ; जसले बेवास्ता गर्छ, उसलाई लोकतन्त्रले फेरि पनि कठोर जवाफ दिनेछ।