इरान–इसराइल द्वन्द्व तीव्र, इरानका शीर्ष सुरक्षा अधिकारी मारिएको पुष्टि

मेयरसाप डेस्क

काठमाडौं । इरानका शीर्ष सुरक्षा अधिकारी अली लारिजानी सोमबार राति इसराइली आक्रमणमा मारिएका छन्। इरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्ले मंगलबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा लारिजानीको मृत्यु पुष्टि गरेको छ।

विज्ञप्ति अनुसार आक्रमणमा लारिजानीसँगै उनका छोरा र सहायक अलीरेजा बायातको पनि मृत्यु भएको छ। यसअघि इसराइलका रक्षामन्त्री इसराइल कात्जले लारिजानीको हत्या इसराइली आक्रमणबाट भएको दाबी गरेका थिए।

लारिजानी इरानको सुरक्षा रणनीति र राष्ट्रको नीति निर्माणमा अत्यन्त प्रभावशाली नेता थिए। उनका निधनसँगै इरानी नेतृत्वमा ठूलो खाडल आएको विश्लेषकहरूले बताएका छन्। यसैबीच, इरानी अर्धसैनिक बलका प्रमुख घोलामरेजा सोलेमानी पनि मारिएको खबर आएको छ।

इसराइलका प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहु ले आक्रमण जारी रहने संकेत दिएका छन्। युद्ध सुरु भएयता तीन साताभन्दा बढी समयदेखि जारी द्वन्द्व क्षेत्रीय स्तरमा फैलिँदै गएको छ।

इरानका नयाँ सर्वोच्च नेता मोज्तबा खामेनेईले युद्ध विराम वा तनाव घटाउने कुनै प्रस्ताव अस्वीकार गरेका छन्। उनका अनुसार इसराइल र अमेरिका पछि हटेसम्म शान्ति सम्भव नहुने छ।

यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले सहयोगी राष्ट्रहरूको सीमित समर्थनप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्। उनले नेटो सदस्य राष्ट्रहरू, जापान, अष्ट्रेलिया र दक्षिण कोरिया लगायतका देशहरूको भूमिकामा प्रश्न उठाएका छन्, यद्यपि धेरै पश्चिमी देशहरूले प्रत्यक्ष रूपमा युद्धमा संलग्न हुन अस्वीकार गरेका छन्।

स्ट्रेट अफ हर्मुजमा तनाव उच्च भएको छ। विश्व तेल आपूर्तिको करिब २० प्रतिशत यही मार्ग हुँदै जाने भएकाले मूल्यमा ४५ प्रतिशत वृद्धि भएको छ। युरोपेली संघ की विदेश नीति प्रमुख काजा काल्लासले जलडमरूमध्य खुला राख्न कूटनीतिक पहल आवश्यक भएको बताएका छन्। यदि स्थिति बिग्रियो भने खाद्य, मल र ऊर्जा क्षेत्रमा विश्वव्यापी संकट उत्पन्न हुन सक्ने चेतावनी दिइएको छ।

इसराइलको व्यापारिक केन्द्र तेल अभिभमा इरानी क्षेप्यास्त्र प्रहार हुँदा कम्तीमा दुई जनाको मृत्यु भएको छ। यस युद्धमा मृतकको संख्या हाल १४ पुगेको छ। इरानले प्रतिशोधस्वरूप क्लस्टर हतियार प्रयोग गरेको दाबी गरेको छ। निरन्तर बमबारीका बाबजुद इरानले लामो दूरीसम्म प्रहार गर्न सक्ने क्षमता देखाएको विश्लेषकहरूले बताएका छन्।

यो द्वन्द्व थप बढे विश्वव्यापी ऊर्जा, आर्थिक र सुरक्षा संकट उत्पन्न हुन सक्ने विशेषज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन्  । अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले दुवै पक्षलाई संयम अपनाउन र कूटनीतिक समाधान खोज्न दबाब दिइरहेको छ।